ABD ile 10 Arap ülkesinin üzerinde uzlaştığı, AKP hükümetinin ise imzalamadığı IŞİD eylem planının yankıları sürüyor. Etkili Amerikan gazetelerinden Wall Street Journal, AKP hükümetinin tavrına sert eleştiriler yöneltti. Gazete, “Türkiye hükümeti, NATO üyesi olmasına rağmen bir Amerikan müttefiki ya da Batı dostu olarak davranmayı uzun bir süre önce bıraktı. Amerika daha iyi bir müttefik bulmalı” yorumunu yaptı.
Ankara’nın sonuç bildirisine imza atmaması, ABD’nin etkili gazetelerinden Wall Street Journal’da yayınlanan başyazıda ele alındı.
Gazete, son dönemdeki gelişmeleri ‘Ankara artık müttefikimiz değil’ başlığıyla ele aldığı başyazıda, AK Parti hükümetini Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesi için ‘teröristleri bile desteklemekle’ suçladı. Amerikan yönetimine ‘daha iyi bir bölgesel müttefik bulmayı’ öneren makalede, İncirlik Üssü’nün Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne taşınması da önerildi.
Wall Street Journal Türkiye’nin aktardığı başyazının tam metni şöyle:
TAM BİR HAYAL KIRIKLIĞI
ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel’ın ABD’nin IŞİD’i yok etme çabalarına yardım edecek ‘çekirdek koalisyon’un 10 üyesini açıklamasının üzerinden sadece bir hafta geçmedi mi? O günden bu yana, Britanya, Suriye’de hava saldırısı düzenlemeyeceğini, Almanya da hiçbir saldırıya katılmayacağını açıkladı. Şimdi de Türkiye geri adım atıyor.
Türklerin geri çekilişi İngiliz ya da Almanlarınkinden bir adım daha ötede. Ankara hiçbir askeri hamle yapmayacağı gibi, ABD’nin Suriye sınırına en fazla 160 kilometre mesafedeki İncilik Üssü’nden teröristlere hava saldırısı düzenlemesine de izin vermeyecek. Bu durum, özellikle de yıllar sürmesi beklenen bir operasyon öncesinde, Pentagon’un önünde lojistik ve keşifle ilgili engeller yaratacak.
Amerikan ordusu, tıpkı Türkiye 2003’te Saddam Hüseyin’i devirmek için Irak’a kendi toprakları üzerinden hava saldırıları düzenlenmesini reddettiğinde yaptığı gibi, hava saldırılarını düzenlemek için başka yollar bulacaktır. Türkiye’nin Irak ve Suriye’yle kara sınırının yaklaşık 1200 kilometre uzunluğunda olması, IŞİD’e karşı mücadeleye sadece sembolik bir destekten daha fazlasını verebileceği anlamına geliyor. Ancak sonuç tam bir hayal kırıklığı.
CİHATÇILARA GÖZ YUMDU
Şunu anlaması daha da zor: Türkiye hükümeti, NATO üyesi olmasına rağmen bir Amerikan müttefiki ya da Batı’nın dostu olarak davranmayı uzun bir süre önce bıraktı. ABD’nin eski Türkiye büyükelçisi Francis Ricciardone bu hafta, Türkiye hükümetinin El Kaide’nin Suriye kolu El Nusra ve diğer terörist gruplarla açıkça birlikte çalıştığını duyurdu.
Ayrıca yabancı cihatçılar Suriye ve Irak’a gitmek için Türkiye’yi geçiş noktası olarak kullanırken, hükümet buna göz yumdu. Ricciardone geçen aralıkta Tayyip Erdoğan tarafından az daha istenmeyen kişi ilan ediliyordu.
REHİNESİ OLAN TEK ÜLKE DEĞİL
Tüm bunlar, Erdoğan hükümetinin Gazze’de Hamas ve Mısır’da Müslüman Kardeşler’e uzun süredir verdiği destekle birlikte göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye’nin yükümlülüklerini yerine getirmeme isteğine getirdiği bahaneler kulağa boş geliyor. IŞİD, Türkiyeli diplomatları ve ailelerini Musul’da esir tutuyor ama vatandaşları rehin alınan tek ülke Türkiye değil. Ankara aynı zamanda, IŞİD karşıtlarına gönderilecek silahların Kürt terörist örgütü PKK’nın eline geçmesinden korkuyor. Ancak bu, İncirlik Üssü’nün Amerikan operasyonuna kapatılmasını haklı çıkarmaz.
ABD, DAHA İYİ BİR MÜTTEFİK BULMALI
Kaçınılmaz sonuç şu ki, ABD, IŞİD’e karşı savaşta daha iyi bir bölgesel müttefik bulmalı. Şaşırtıcı olmayan bir biçimde, Suudi Arabistan gibi Arap devletleri en azından kamuoyu önünde isteksiz ortaklar olduklarını belli etti ve Bağdat’taki yeni hükümetin de, ordusunu yeniden toplayana kadar ne kadar yardımcı olabileceği bilinmiyor.
En iyi seçenek, kaybedecek çok şeyi olan ve diğer müttefiklerin aksine, asker göndermeye de hazır olan Kürtler olarak öne çıkıyor. İncirlik yaklaşık 60 senedir Amerikan güçlerine ev sahipliği yaptı ancak belki de, İncirlik’i Irak’ın kuzeyindeki bir hava üssüyle değiştirmenin zamanı geldi. Amerika’nın artık Ankara’da dostları olmayabilir ancak bu, Ortadoğu’da başka bir seçeneğimiz kalmadığı anlamına gelmiyor.