Narendra Modi başkanlığındaki Hindistan hükümeti, İran doğalgazına çok ciddi önem veriyor. Hindistan Petrol Bakanlığı İran-Pakistan güzergahı üzerinden son varış yeri Hindistanolan doğalgaz boru hattının döşenmesini öngören projenin uygulanmasına yeniden başlanmasını teklif etti. Bu, yeni Hindistan yönetimi tarafından her yönden desteklenen doğalgaz ile ilgili üçüncü proje olma özelliği taşıyor.
Narendra Modi’nin başkanlığındaki hükümet göreve başladıktan sonra iki ay içinde Türkmenistan’dan Afganistan ve Pakistan üzerinden Hindistan’ın sınırlarına kadar doğalgaz boru hattının döşenmesi düşüncesine politik bakımdan ciddi bir destek gösterdi ve Rusya’dan Hindistan’a kadar doğalgaz boru hattının inşa edilmesi sorununu Moskova ile Yenidelhi arasındaki ilişkilerin yarına bırakılmaz gündemine dahil etti.
İlgili projeler zemininde İran doğalgazının Pakistan üzerinden Hindistan’a taşınmasını öngören proje en büyüğü ve etkilisi olarak değerlendiriliyor. 15 yılı aşkın süre içinde görüşülen bu proje, gerçekte İran’a uygulaan uluslararası yaptırımlar yüzünden dondurulmuştu.
Pakistan ile Hindistan arasındaki ilişkilerde yer alan “politik kış” da sözü geçen projenin askıya alınmasına yardım etti. Halbuki hem Hindistan, hem de Pakistan İran doğalgazına büyük ilgi gösteriyor. Krizlerde yer alan tırmanmalar sırasında Hindistan, Pakistan’ı kendi topraklarında doğalgaz boru hattının döşenmesi yolunda politik engelleri çıkarmakla suçlayarak kınıyordu. İslamabad bu suçlamaları reddediyor ve sadece çok pahalı proje gibi ağır finansal külfeti üzerine alamıyacağını açıklamakla yetiniyordu.
Şimdi bu projenin uygulanması için elverişli koşullar oluştu. Batı İran’a yaptırımları hafefletti.Pakistan başbakanı Navaz Şerif’in Narendra Modi’nin yemin töreninde hazır bulunması, Hindistan-Pakistan ilişkilerinde “baharın” başlaması olasılığının belirtisi olarak nitelendirildi. Navaz Şerif Hindistan’ı ziyaret eden ilk Pakistan lideri oldu. Narendra Modi ekibinin iktidara gelmesinden sonra Nyü-Delhi ile Tahran arasındaki ilişkilerde değişiklikler yer alabilir. Rusya Dışişleri Bakanlığı Diplomasi akademisi Asya araştırmaları bölümü şefi Andrey Voloşin bu hususta şunları söyledi:
Hindistan ile İran arasındaki ilişkiler dışgörünüşte her zaman parlak olarak görüldüğü halde bu ilişkilerde pürüzlülükler yok değildi. ABD’nin etkisi altında olann bundan önceki hükümet iktidarda bulunduğu zaman Hindistan’ın sıkça bağımsız olmayan pozisyonu, Tahran’da hoşnutsuzluk uyandırıyordu. Şimdi Hindistan’a etki yapmak çok güçtür. Narendra Modi, bundan örnceki başbakan, parti arkadaşı Atal Bihari Vacpai’nin politikasını sürdürecektir. Bu da, bağımsız bir politikadır. İran’dan Hindistan’a uzanacak doğalgaz boru hattı Hintli seçmenler tarafından desteklenen politikanın belirtisi olmalıdır.
İran kendi topraklarında 900 kilometrelik boru hattı kesimini inşa etti. Pakistan Petrol ve Tabii kaynaklar bakanı Şahid Hagan Asbbasi Nisan ayında yaptığı konuşmada ilgili projenin uygulanmasını engelleyebilecek faktörlerin artık kalmadığını belirterek Pakistan’ın toprakları üzerinden 700 kilometrelik doğalgaz boru hattının inşasının 2014 yılının sonlarına doğru tamamlanacağı üstüne teminatta bulunmuştu.
Fakat Rusya Stratejik değerlendirmeler ve analiz Enstitüsünden uzman Sergey Demidenko İran gazını taşıyacak boru hattının döşenmesi yolunda yeniden “ eski” engellerin çıkabileceği fikrini belireterek şunu söyledi:
ABD İran’ın kendi ekonomik durumunu sağlamlaştırmasına karşı gelecek, her zaman. Ve ilgili politika İran’a uluslararası yaptırımların uygulanması ile ilişiği olmıyacak. ABD. Yakın ve Orta Doğu’da kendisinden tamamen bağımsız bir politika uygulayan devletin var olması ile mutabık olmaya hazır değildir. İran, ABD’nin gözüne batıyor.Ve ABD bu problem hususundaki stratejik vizyonunu hiçbir zaman değiştirmiyecektir. Bunun için
ABD SÖZÜ GEÇEN PROJENİN UYGULANMASINA KARŞI GELECEKTİR.
Uzmanların kanısınca bu ayın sonlarında Nyü-Dehli’de ABD Dışişleri bakanı Con Kerri ile yapılacak görüşmelerde Hint tarafının girişimi üzerine bu proje ele alınabilir. Zannediliyor ki Narendra Modi Eylül ayında Vaşington’a yapacağı ziyaret öncesinde zemin yoklamak isteyecek. İran doğalgazı,Narendre Modi ile ABD devlet bakanı Barak Obama arasında yapılacak görüşmeleri gölgelendirmemelidir. Aksi takdirde,Hindistan’ın Pakistan ve Çin ile ilişkileinin iyileşmesi perspektifi hesaba alınırsa ABD’nin isteği üzerine Hindistan ile yeni ilişkilerin kurulması mümkün olmayacaktır.