Donald Trump’ın ABD Başkanı olarak Oval Ofis’e girmesine 5 gün kaldı. Klasik küresel dengelerin yerini yeni küresel dengelere bırakacağına dair beklentiler artıyor. Büyüt devletler ve devlet dışı aktörler yeni dönemin olası sonuçlarına göre hazırlanıyor.
Celal ÇETİN
Trump seçim kampanyasında Drta Doğu’da ve Karadeniz/Kafkaslar’da savaşları bitireceğini söylemişti. İlk adım atıldı.
İsrail ve Hamas arasında rehineler için anlaşma sağlandı. Haberi Biden değil Trump duyurdu. Trump, Gazze’deki rehinelerin kısa sürede serbest kalacağını açıkladı.
İsrail Biden’ın kaybedeceğini Trump’ın kazanacağını anlamıştı muhtemelen. Biden’ın görev süresinde çevresini temizledi, Hamas’ın ve Hizbullah’ın (İran’ın) kolunu kanadını kırdı, etkisiz hale getirdi.
Trump’ın başkan olmasına 5 gün kala ateşkes sağlandı.
Trump bu sağı solu belli olmaz ama, büyük ihtimalle Orta Doğu’yu fazla önemsemeyecek ve kendi haline bırakacak. İsrail’e yönelik olası tehditlerde devreye girebilir ama, tehdit olmaması durumunda İsrail’in bölgede kabadayılık yapmasını onaylamayacak.
Orta Doğu’nun ve Karadeniz/Kafkaslar’ın sükun bulması Trump’ın tüm dikkatini Amerika Kıtası’na çevirmesini sağlayacak. Bu nedenle 5 gün sonra Ukrayna’yı ateşkes masasına oturtma girişimlerine başlayabilir.
Böyle bir durumda İsrail saldırganlığının desteğini, Ukrayna da Rusya’ya direnmesinin desteğini kaybetmiş olacak.
Bu durum iki ülkenin işini kolaylaştıracaktır;
Orta Doğu’da Türkiye’nin, Karadeniz/Kafkaslar’da Rusya’nın.
Her iki bölgenin diğer devlet ve devlet dışı aktörleri, Türkiye’nin ve Rusya’nın yeni dönemdeki konumlarını ve pozisyonlarını kabul etmek zorunda kalabilir.
Biden’ın yol açtığı ve yapmak istediği ne varsa tersine dönebilir.
1- Rusya’yı zayıflatma politikası bitebilir, Rusya kendisini toparlayabilir,
2- Rusya-Çin ittifakı devam edebilir,
3- Biden’ın pompaladığı Rusya korkusundan kurtulan Avrupa yeniden Rusya ile enerji ve ekonomik ilişkileri kurabilir, savunmaya ayıracağı bütçeyi ekonomilerinde kullanabilir,
4- Trump, Çin’le rekabet yerine ekonomik denge kurmak isteyebilir,
5- İsrail, saldırganlığını dizginlemek zorunda kalacağı için yeniden İbrahim’i anlaşmalarına dönebilir. Bölgede rahat edebilmek için “uslu çocuk” olup Türkiye ile iyi geçinmek zorunda kalabilir,
6- İran, bölgede kaybettiği etkinliğine artı olarak rejim değişikliği korkusu nedeniyle “uslu çocuk” olup Türkiye ile iyi geçinmek zorunda kalabilir,
7- Trump’ın Putin ve Şi Cinping hayranlığı biliniyor. Orta Doğu’da Türkiye’nin etkinliğinin farkında. Bu nedenle üçlü bir “koordinasyon kurulu” oluşturulabilir,
8- Avrupa kendi içinde liderlik ve siyasi kavgalara girebilir. Bu durumda İngiltere, Fransa, Almanya gibi ülkeler “koordinasyon kurulu” ile işbirliğine yönelmek zorunda kalabilir. Sonuçta bu kurul Orta Doğu’dan Karadeniz/Kafkaslar’a, Afrika’dan Asya/Pasifik’e kadar tüm bölgelerde belirleyici konumda,
9- Şii kuşak projesi, Sünni kuşak projesi, İslamcılık ve Arz-ı Mevut projesi “geçici olarak” rafa kaldırılabilir,
10- Burası dünya ve Orta Doğu. Hiçbir öngörü için kesinlik mümkün değil. Yarın ne olacağını kimse bilemez.