Soma ihmal, rant, yandaş kayırması, siyasi baskılar ve çağdaş, medeni ülkelerde görülmesi mümkün olmayan pek çok sebep sonucu toplu katliam acısı yaşadı. Resmi rakamlara göre 292, gayriresmi rakamlara göre ise en az 600 madenci zehirlenerek, boğularak ve yanarak yaşamını yitirdi. Toplu katliam bir kez daha siyaset-rant ilişkisini göz önüne serdi.
Celal ÇETİN
Sirketin 3 yetkilisi açıklıyor :
İşçi sayımız 787
Ölü sayımız 284
İçeride 18 kişi daha var.
787 – 292 = 495
495 – 18 = 477
477 işçi nerede?
***
SOMA HOLDİNG HAKKINDAKİ İDDİALAR
Sahibi yargılanıyor
Soma Holding’in sahibi Alp Gürkan’ın İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesi’nde suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kurulan örgüte üye olma, örgüt çerçevesi içinde hileli iflas, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı, 6183 Amme Alacakları Usulü Hakkında Kanunun 110. Maddesine muhalefet suçlamasıyla yargılandığı ortaya çıktı.
Sözleşme hükümlerine aykırılık iddiası
Soma Holding, 2011 yılı Ekim ayında Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tarafından yapılan Zonguldak-İnağzı-Bağlık sahasının rödevans ihalesini ton başına 15 lira rödevans bedeli ile 35 yılda 92 milyon ton kömür üretimi karşılığında 1 milyar 426 milyon lira gibi iddialı bir teklifle kazanmıştı.
TTK maden sahasını 36 yıllığına kiralayan Soma Holding yönetimi, TTK verilerine göre 136 milyon ton jeolojik rezervi bulunan bahsi geçen sahada, Soma Kömür 2 yıl (bu süre 6 ay uzatılabilmektedir) etüt çalışmaları yapıp rezervin miktarını ve jeolojik, fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirleyecek, takip eden 4 yıl içinde de sahaya gerekli yatırımları yaparak, 7. yıldan itibaren yıllık 2 milyon tonla başlayan miktarda satılabilir kömür üretmeyi hedefliyordu.
Soma Holding yönetimi, ihale şartnamesinde yer alan 2 yıl etüt yapma şartını, maliyeti düşürmek için çiğneyerek, direk üretime geçmek ve bir an evvel satılabilir kömür çıkarmak için etüt aşamasından hazırlık aşamasına geçmişti.
Bugün Soma’da yaşanan maden katliamına bakıldığında, Zonguldak halkına istihdam kapısı olarak gösterilen Soma Holding’in gerekli etüt ve hazırlık işlemlerini yapmadan direk üretime yönelme politikasına göz yumulmuş olunsaydı, belki de bu facianın bir benzeri de Zonguldak’ta yaşanacaktı. Fakat 166 yıllık madencilik deneyimine sahip olan Zonguldak buna izin vermeyerek deyim yerindeyse, direkten döndü.
Tazminattan kurtulmak için iğrenç oyun
Madenden yaralı kurtulan işçinin maskesinin ucundaki hortum boşta olduğu iddia ediliyordu. Ege’nin Sesi gazetesinin haberine göre birçok işçi kameralar önünde yaralı görüntüsüyle çıkarılırken hastaneye gittiklerinde ailelerine öldükleri söyleniyordu.
Bunun sebebini gazete şöyle açıkladı:
“İşçilerin ihmal ve geç kalınmışlıktan dolayı madende hayatlarını kaybetmelerinin yüklü miktarda tazminatla karşılık bulacağı, ancak madenden sağ olarak çıkarılan işçilerin hastanede vefat etmeleri sonucunda şirketin söz konusu faciada kusur oranı düşeceği için tazminat miktarının da düşeceği öne sürüldü. Şirketin bu sebepten dolayı bu yola başvurmuş olma ihtimaline ilişkin iddianın ortaya atılmasının ise kentte büyük bir tepkiye sebep olduğu öğrenildi.”
Halk TV’de yayınlanan ve Uğur Dündar’ın Kınık’tan izleyicilere seslendiği ‘Halkın Arenası’ programına katılan bir maden işçisinin madenden dışarı çıkarılan madencilere ilişkin olarak, “Hepsi ölüydü, çıkarırken yüzlerine maske takıp battaniye örttüler ve sağ dediler…” ifadeleri dikkat çekmişti.
SOMA’NIN REKLAMCISI DA AKP’Lİ
Soma Holding’in PR ajansı olan Accord İletişim’in başkanı Sema Demiral holding patronlarının basın açıklamasında basın mensuplarını azarlamasıyla tanındı. Sema Demiral’ın Olçak Kardeşler’le ortaklığı biliniyor. Demiral’ın Olçak Kardeşler’den Cevat Olçak’la “derin dostluğu” bir yana Demiral’In üzerinde adeta Olçaklar’ın gölgesi var. Erol Olçak ise Erdoğan’ın danışmanı ve reklamcısıdır.
2020 Olimpiyatları için de Erol Olçak’a milyonlarca TL verilmişti. Olimpiyatlar için ayrılan milyonlarca TL tutarındaki bütçenin, AKP’nin reklamcısı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 19 yıllık arkadaşı Erol Olçak’a verilmesi tartışma yaratmıştı. O dönem Olçak’ın bütçeyi nasıl kullandığı, nereye harcama yaptığına dair soru işaretleri gündeme gelmişti. RedHack’in yayımladığı bir belge, milyonlarca liralık “kayıp”harcamanın yanı sıra, olimpiyatlara ev sahipliği yapacak şehrin seçileceği oylamaya giden Başbakan Erdoğan ve ekibi için kiralanan uçağa 915 bin TL ödeme yapıldığını ortaya çıkarmıştı.
Erol Olçak’a ait olan Arter Advertising’in AKP ve Arap ülkelerinde yaptığı işler:
-2002, genel seçimler için AKP tanıtımı ve reklamları
-2003, KKTC genel seçimleri için Ulusal Birlik Partisi tanıtımı ve reklam çalışması
-2004, yerel seçimler için AKP tanıtımı ve reklamı
-2005, Irak genel seçimleri için Irak İslam Partisi tanıtımı ve reklamı
-2005, Irak genel seçimleri için Irak Türkmen Cephesi tanıtımı ve reklamı
-2006, KKTC yerel seçimleri için reklam ve tanıtım çalıması
-2007, genel seçimler için AKP tanıtımı ve reklamları
-2007, Gürcistan Devlet Başkanlığı seçimleri için tanıtım ve reklam çalışmaları
-2008, Malezya genel seçimleri için tanıtım ve reklam çalışması
-2008, Cumhurbaşkanlığı Referandumu, AKP için tanıtım ve reklam çalışması
-2008, Katar Senfoni Orkestrası basın ilanı
-2008, Irak genel seçimleri için Irak Türkmen Cephesi için tanıtım ve reklam çalışması
-2009, Gazze’ye destek için İstanbul buluşması organizasyonu
-2009, yerel seçimler için AKP tanıtım ve reklam çalışması
-2009, Irak genel seçimleri için Irak İslam Partisi için tanıtım ve reklam çalışması
-2010, KKTC Cumhurbaşkanlığı seçimleri Mehmet Ali Talat için tanıtım ve reklam çalışması
-2010, Anayasa Referandumu “milletin anayasasına evet” tanıtım çalışması
-2011, genel seçimler için AKP tanıtım ve reklam filmi
-2011, Anadolu Ajansı’nın kurumsal kimliğinin, tanıtım filminin, logo animasyonunun yapılması
-2012, Medeniyetler İttifakı tanıtımı
-2012, Başbakan’ın Küresel Barış Vizyonu kitabının tanıtımı
-2012, AKP 4. Olağan Büyük Kongre’si tanıtımı
-2012, AKP Kurban Bayramı kampanyası
-2013, AKP yerel yönetimler sempozyumu tanıtımı
-2013, AKP kartpostal tanıtımı
-2013, AKP Ramazan Bayramı kampanyası
-2013, AKP Kurban Bayramı kampanyası
-2014, yerel seçimler için AKP tanıtım ve reklam filmi
ERDOĞAN’DAN VATANDAŞA TEHDİT
Soma’daki toplu katliamın ardından bölgeye giden Başbakan Erdoğan’ı bir grup vatandaş protesto etmişti.
Yaşanan olaylara ilişkin yeni bir görüntü ortaya çıktı. Görüntüde Başbakan Erdoğan’ın vatandaşların olduğu bölgeye giderek vatandaşlarla konuştuğu ve “Sen bu ülkenin Başbakanı’na yuh çekersen tokatı yersin” dediği duyuldu.
KORKUNÇ İDDİALAR DEVAM EDİYOR
Sosyal güvenlik uzmanı Ali Tezel’in iddiaları tüyleri ürpertiyor.
İddia 1: Yeraltında 100’den fazla Suriye’li vardı. İçeriye sadece AFAD ekibi soktular. AFAD ekibi yabancı olanların cenazelerini dışarı çıkarmadı. Sonra da o galeriyi küllü su ile betonlaştırdılar.
İddia 2: Kazanın olduğu Soma Eynez Yeraltı Karanlık Dere Ocağı’na kontrolünü yapan Eynez yeraltı kontrol şube müdürlüğü var. Burada çalışan bütün memurlar kontrol ediyoruz diye yeraltı maaşı alıyor ama gerçek yeraltı maaşı almak içinmiş. Kayıtlarda burayı kimlerin kontrol ettiği bellidir…”
Tezel, yangının devam ettiği galerilere girilemediğini ve yüzlerce madencinin haatını kaybettiğini belirterek, “galerilere küllü su basılıyor. Bu su bir süre sonra galerileri betonlaştıracak ve madencilerin naaşları galerilerde bırakılacak” iddiasında bulunmuştu.
AKP TOPLU KATLİAMDAN SONRA ARAŞTIRMA ÖNERGESİ VERDİ
AKP, Soma’da meydana gelen maden kazasını araştırmak üzere hazırladığı, Meclis’te araştırma komisyonu kurulmasına ilişkin önergesini Meclis Başkanlığı’na sundu.
Oysa CHP Manisa milletvekilleri Özgür Özel, Sakine Öz ve Hasan Ören; 23 Ekim 2013’te Soma’daki madenlerde meydana gelen iş cinayetlerini Meclis gündemine taşımışlar ve bir araştırma önergesi hazırlamışlardı. Önerge ancak 29 Nisan’da Meclis gündemine gelmişti. CHP, MHP ve BDP’nin “Evet”oylarına karşın, AKP’nin “Hayır” oylarıyla önerge reddedilmişti.