ABD’deki eyaleler arasında bağımsızlık taleplerinde gözle görülür artış gözleniyor. Barack Obama’nın ikinci kez ABD başkanı seçildiği 2012 yılında en önemli ayrılma talepleri dile getirilmeye başlandı.
Celal ÇETİN
Güney eyaletleri artık bir zencî tarafından yönetilen Washington’dan ayrılmak istemiş, ayrılıkçıların başını da Texas eyaleti çekmişti.
Barak Obama’nın ikinci kez ABD’nin ilk siyahi devlet başkanı olarak seçilmesi üzerine Beyaz Saray’ın web sayfasına, başta Texas olmak üzere ABD’nin güney kesimindeki farklı eyaletlerden bağımsızlık isteyen 114.888 Texaslı, barışçı yollarla ABD’den ayrılıp kendi devletlerini kurmak istediğini bildirmişti.
Ancak ABD’den ayrılmak isteyenler yalnızca Texaslılar değil, 36.400 Louisianalı, 34.100 Floridalı, 31.500 Georgialı ve 30.500 Tennesseeli ayrılık taleplerini iletmişti.
Kuzey Carolina, Güney Carolina, Arizona, Arkansas, Missouri , Colorado, Indiana ve Michigan eyaletlerinin her birinden 19 bin kişi ayrılma talebini imzalayarak Beyaz Saray’ın We the People Sayfası’na göndermişti.
Colorado, Indiana ve Michigan dışındaki diğer bütün güney eyaletlerinin 1861-65 yılları arasında kuzey eyaletlerine karşı iç savaşı sürdüren eyaletler olması dikkat çekici.
Güney eyaletleri köleliğe karşı tutumuyla bilinen Abraham Lincoln’un 1860’da ABD Devlet Başkanı seçilmesine tepki olarak birlikten ayrılmışlar ve hemen ardından da Amerikan iç savaşı başlamıştı. Son güney birlikleri Texas’ta teslim olmuştu. Bu yüzden burada ayrılıkçı fikirler hep canlı kalmıştı. Ayrılma taleplerinin sebepleri hep aynı, Amerikan hükümetinin Texas eyaletiyle az ilgilenmesi ve vatandaşların haklarının ve özgürlüklerinin devlet kurumları ve yasalarla kısıtlanması.
TALEPLER DEVAM EDİYOR
2014 yılında ABD’li milyarder Tim Draper, Kaliforniya’yı 6 farklı eyalete bölmek için imza toplamış ancak amacına ulaşamamıştı.
Son olarak geçtiğimiz yıl ülkenin en büyük eyaletlerinden olan Kaliforniya’da bir grup “ayrılıkçı”, “Yeni Kaliforniya” adıyla yeni bir eyalet olarak bağımsızlığını ilan etti.
Amerikan anayasasının 4. maddesinin 3. fıkrasını temel göstererek bağımsızlık başvurusunda bulunan girişimin kurucusu Paul Preston, açıklamasında “Yasal mercilerle birlikte bu sürecin nasıl işleyeceğini tartışıyoruz. Kendimizi yönetme hakkını kazanmadan önce taleplerimizi ve gerekçelerimizi halka anlatmak için mitingler düzenlememiz gerekiyor” ifadelerini kullandı. Preston, “ABD’den değil, sadece Kaliforniya’dan ayrılmak istiyoruz” dedi.
ABD DAĞILACAK MI?
ABD’nin ulaşabileceği gücünün zirvesinde olduğu, bundan sonraki sürecin; duraklama, gerileme ve dağılma olarak üç bölümde ilerleyeceği iddiaları güç kazanıyor.
Şikago, Princeton ve Harward’ta dersler veren Washington Üniversitesi’nde politik bilimci olarak çalışan Prof. George Modelski, “Politik Dünyada Uzun Devirler” isimli kitabında dünya hakimiyeti üzerine ilginç tespitlerde bulunuyor. Modelski, dönemlerinde “Dünya Gücü” olarak tanımladığı devletlerin güçlerini sürdürme tarihlerini veriyor.
Portekiz: 1516-1609, Hollanda:1609-1714, İngiltere I: 1714-1815, İngiltere II:1815-1945
ABD: 1945- …
Ortalama 100 sene civarı.
bu çalışmada ABD’nin dağılma sürecini Rusya ile yaşadığı rekabet üzerinden 2000-2030 yılları arasında tanımlıyor.
ABD İLE DİĞERLERİ EŞİTLENECEK
Price Waterhouse Coopers raporu’na göre ise bugün başa baş olan ABD ekonomisi, 2030 da Çin’in, 2050’de Hindistan’ın gerisinde kalacak.
ABD’nin dağılması, mevcut koşullarda bugünden yarına olacak bir süreç değil. Çin’den Rusya’ya, AB’ye kadar kısa vadede dağılmasını ekonomik nedenlerle hiçbir ülke istemez. Önümüzdeki orta-uzun vadede ABD’nin kontrol altına alınarak sınırlarına çekilmesi, çok kutuplu dünyada diğer ülkelerle eşitlenmesi sağlanacak.
Yeni bir dünya; yeni küresel kurallar, ittifaklar, güç dengeleri, ekonomik/finansal araçlar ve toplumsal yeni değer yargıları anlamına geliyor. Yeni dünyanın en güçlü çatışma alanı; bilişim, yapay zeka, Z kuşağının değer yargılarının küreselleşmesi gibi olgular, tabandan gelen bireysel hak ve özgürlük talepleri ile devletlerin klasik kurum ve kuralları arasında yaşanacak. Ve kazanan yeni dünyanın kuralları olacak.