İsrail menşeili Rafael Advanced Defense Systems Ltd. şirketi, tasarımlarının sonuna yaklaşıldığı belirtilen AIR EW Systems adlı yeni elektronik savaş sistemlerini tanıttığı bir videoda, bu sistemin Rus S-400 ve Pantsir-S hava ve füze savunma sistemlerine benzer sistemlere karşı etkili olduğunu göstermeye çalıştı.
Celal ÇETİN
İsrail savunma sanayii sektörünün geliştirdiği elektronik baskılama sisteminin tanıtımının yapıldığı senaryoya göre, elektronik savaş sistemleriyle donatılan bir grup F-16 uçağı, karşı tarafın hedeflerini vurmak üzere saldırıya geçiyor.
Videoda, elektronik savaş sisteminin bir parçası olarak uçaklardan bir tanesine halatla bağlı bulunan X-Guard konteynerinin, karşı tarafın savunma sistemlerinin fırlattığı füzeleri üzerine çektiği ve sonuçta füzelerin hedefini şaşırdığı, F-16’ların da göreceli düşmanın altyapı tesisini yerle bir ettiği görülüyor.
SAVAŞ ORTAMINDA DENENMELİ
Savunma uzmanları, hava savunma sistemlerinin hem saldıran uçakların elektronik sistemlerini baskılayan sistemden, hem de uzak ve yakın atışma için hava savunma sistemlerinden oluştuğunu ve tek bir saldırı grubunun bu birleşik sisteme saldırmasının mümkün olmadığını savunuyor.
Uzmanlara göre gerçek değerlendirme, ancak reel bir çatışmanın sonucuna göre yapılabilir. Eğer karşı tarafın hava savunma sistemlerine saldırı planlanıyorsa, operasyona ayrıca elektronik baskılama yapacak uçaklar da katılmalı, görevi yerine getirecek saldırı grubuysa bu uçakların peşinde olmalı. Tüm dünya için bu algoritma geçerli.
İKİ SİSTEMİN KARŞILAŞTIRILMASI
S-400
NATO kod adı SA-21 Growler olan Rus yapımı orta ve uzun menzilli füze savunma sistemi. Modern ve gelecekteki tüm hava ve uzay saldırı araçlarını imha etmek için geliştirildi.
2007 yılında Rus Ordusu’na teslim edilen S-400’ler Almaz-Antey şirketi tarafından üretiliyor ve geliştiriliyor.
S-400 füze savunma sistemini Rus Ordusu kullanıyor. Türkiye ön ödeme yaptı, Çin’e sevkiyat yapılmak üzere. Suudi Arabistan ile anlaşma imzalandı, Hindistan ve Bahreyn ile görüşmeler sürüyor.
Özellikleri:
S-400 füze savunma sistemi; Her biri 12 fırlatma rampasına sahip 8 füze kompleksi, sistem kontrol merkezi, radar merkezi, anten için seyyar kule, güdümlü füzeler, teknik destek sistemi, füzeler için teknik bakım araçlarından oluşuyor.
Aerodinamik hedefleri vurma menzili: 250+ km
Balistik füzeleri vurma menzili: 60 km
Hedefleri vurma yüksekliği: max 27 km,
min 0,01 km
Radar kapsama alanı: 600 km
Kuruluş süresi: 5 dakika
Vurulacak hedefin hızı: <4800 m/s
Sistemin tepki süresi: 10 saniye
Fırlatma açısı: 90 derece
Aynı anda takip ettiği hedef sayısı: 300
Aynı anda vurulan hedef sayısı: 300
Modifikasyon:
S-500 ‘Prometey’ Füze Savunma Sistemleri, uzun menzilli mobil füze savunma sistemi olup her türlü aerodinamik ve balistik hedefler için geliştiriliyor.
ABD’li muadili THAAD’ın 2-3 kat üzerinde önleme menziline sahip S-400’ler, öncelikli olarak yakın uzay alanındaki nesneleri imha etmek için geliştiriliyor. Hedefler arasında yerden 5 metre mesafeye kadar kat edebilen ‘Tomahawk’ kruz füzeleri yer alıyor.
Kompleks, operatif-taktik hava savunma sistemlerinin ve stratejik füze savunma sistemlerinin imkanlarını bir arada barındırarak Çoklu görev özelliği taşıyor. Belirlenen göreve göre, sistemin reaksiyon süresi dört saniyeyi aşmıyor.
S-400’lerin vurabildiği hedefler
Füze savunma sistemi, ABD nin Suriye de kullandığı Tomahawk seyir füzeside dahil çok çeşitli hedefleri vurma özelliğine sahip.
|
Stratejik Uçaklar |
ABD’ye ait çok fonksiyonlu ağır uzun menzilli kıtalararası stratejik bombardıman uçağı; Boeing B-52 Stratofortress |
ABD’ye ait uzun menzilli süpersonik stratejik bombardıman uçağı Rockwell Internatıonal B-1 Lancer |
ABD’ye ait uzun menzilli stratejik bombardıman uçağı; General Dynamics F-111 Aardvark |
||||
|
Elektronik Harp Uçakları |
ABD’ye ait elektronik harp uçağı; GeneralDynamics/Grumman EF-111A Raven |
Grumman EA-6 Prowler elektronik harp ve istihbarat uçağı |
|||||
|
İstihbarat Uçakları |
ABD’ye ait yüksek irtifa keşif uçağı; Lockheed U-2 |
||||||
|
Havadan erken uyarı ve kontrol uçakları |
ABD’nin havadan erken uyarı ve kontrol uçağı; Boeing E-3 Sentry |
ABD Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri’nin güverteli havadan erken uyarı ve kontrol uçağı; Grumman E-2 Hawkeye |
|
Taktik Uçaklar |
ABD’ye ait ve her türlü hava şartlarında görev yapabilen 4.nesil avcı uçağı; McDonnell Douglas F-15 Eagle |
ABD’ye ait 4.nesil çok amaçlı hafif avcı uçağı; General Dynamics F-16 Fighting Falcon |
ABD’ye ait 5.nesil çok amaçlı avcı uçağı; Lockheed Martin Boeing F-22 Raptor |
|
Hayalet Uçaklar |
ABD’ye ait ses hızından yavaş, radara yakalanmayan taktik taarruz uçağı; Lockheed F-117 NightHawk |
ABD’ye ait radara yakalanmayan stratejik bombardıman uçağı: Northrop B-2 Spirit |
|
Stratejik Seyir Füzeler |
Raytheon/McDonnellDouglasBGM-109 Tomahawk çok amaçlı, hassas ses hızından yavaş, uzun menzilli stratejik ve taktik seyir füzesi |
|
Aerobalistik Füzeler |
Boeing AGM-69 SRAM (Short-RangeAttackMissile) kısa menzilli aerobalistik havadan karaya güdümlü füze |
|
Orta Menzilli Balistik Füzeler |
Menzili 1000-1500 km olan ve nükleer başlıkta taşıyabilen füzeler |
Taktik Balistik Füzeler
PATRIOT (VATANSEVER)
ABD ve müttefik ülkelerin orduları tarafından kullanılan füze savunma sistemi. Büyük idari ve sanayi merkezleri ile kara, deniz ve hava üslerini hava saldırılarına karşı koruma amaçlı geliştirildi.
1982 yılında ABD ordusuna teslim edilen Patriotlar, Raytheon şirketi tarafından üretiliyor ve geliştiriliyor.
Patriot füze savunma sistemini ABD, Almanya, Japonya, BAE, Tayvan, Hollanda, Güney Kore, Suudi Arabistan, İspanya, Yunanistan, İsrail, Bahreyn, Mısır, Ürdün kullanıyor.
Patriot füze bataryaları 5 kısımdan oluşur:
Füzeler: MIM-104 Füzeleri.
Fırlatıcı: Bataryada belki de en fazla hayati önem taşıyan bölümdür. Bu bölüm füzeleri tutan, taşıyan, hedefe kilitleyen ve füzenin atılmasını sağlayan bölümdür.
Radar Anteni: Gelen füzeyi tespit eden radar sinyallerinin alınmasını sağlayan antendir.
Angajman Kontrol İstasyonu (ECS): Patriot füze sisteminde bulunan bilgisayar ve bataryaların kontrol edilmesinin sağlayan kamyonettir.
Enerji Santral Kamyonu: Radar antenini ve Angajman Kontrol İstasyonunu çalıştıran iki jeneratörün bulunduğu kamyondur. Bu jeneratörler 150 Kw.’ tır.
Patriot füze bataryaları 16 adet fırlatıcıdan oluşur. Fırlatıcıların ebatı, traktör romörklerı kadardır. Bataryalardaki füzeler şuan PAC-3 versiyonlarıdır. 2002′ den bu yana PAC-3 ler kullanılıyor. PAC-2 lerin ağırlığı 900kg.’ dı ve daha etkisizdi. PAC-3 ler ise 310 kg. ağırlığında, çapı 25cm.’ dir. Taşıdıkları savaş başlıkları PAC-2 lerin 90 kg. iken PAC-3 lerde bu ağırlık 73 kg.’ a indirilmiştir. Ebat ve ağırlık olarak şuan ki füzeler daha küçük olmalarına rağmen etkileri çok daha büyüktür. Füzelerin tanesinin maliyeti ise ortalama 2.5 milyon dolar civarında.
Bataryalardaki 16 fırlatıcı tek ECS kamyonuyla irtibat halindedir. Bu irtibatı fiberoptik kablolar sağlar. ECS kamyonları da füze ateşlenmesi için komutları gönderiyor. Her fırlatıcının kendi enerji kaynağı bulunuyor. Bu sistemlerdeki antenler ise aşamalı düzene göre dizayn edilmiştir. Anten üzerinde 5000 tane aşama değiştirebilen parçacık, gökyüzünü taramada kusursuz ve son derece hassasiyet sağlayarak füzeleri takip ediyor. 100 noktaya kadar potansiyel hedef bulabiliyor ve 9 tane ateşlenen füze takibi gerçekleştirebiliyor. Bu antenlerin işlevleri birden fazla. Bu da füze sisteminin gelişmişliği açısından son derece önemli.
Özellikleri:
Radar, ateş kontrol merkezi, enerji kaynakları, İletişim araçları, teknolojik ekipman, radyo-teknik ve teknik kamuflaj araçları, fırlatma rampaları, güdümlü füzeler.
Aerodinamik hedefleri vurma menzili: 160 km
Balistik füzeleri vurma menzili:<45 km
Hedefleri vurma yüksekliği: max 24 km, min 0,06 km
Radar kapsama alanı: >150 km
Kuruluş süresi: 30 dakika
Vurulacak hedefin hızı: >2200 m/s
Sistemin tepki süresi: 15 saniye
Fırlatma açısı:38 derece
Modifikasyon:
Radar sisteminin tarama açıları geliştirildi, program yazılımı iyileştirildi. Taktik balistik füzelere karşı etkinliği artırıldı..
Program yazılımında değişiklikler yapıldı, yeni ateşleyici fünye ve vurucu unsurlar monte edilen füzenin muharebe bölümündeki çalışmalar tamamlandı.
‘Stels’ teknolojisi kullanılarak fırlatılanlar da dahil olmak üzere taktik balistik ve kruz füzelerinin savaş başlıklarına önleme yapacak şekilde geliştirildi.
Patriot, yüksek güçlü motoru, geliştirilmiş aerodinamik özellikleri ve mükemmelleştirilmiş navigasyon sistemiyle diğerlerinden ayrılıyor. PAC-3’e kıyasla menzil çapı bir buçuk kat artırıldı (füzenin mutlak özellikleri gizli tutuluyor).
F-22’LER YETERSİZ KALIYOR
Öte yandan, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’nin 30 km güneyinde yer alan El Zafra Hava Üssü’nde konuşlanan ABD Hava Kuvvetleri Grubu’nun komutanı, Amerikan yapımı F-22 Raptor 5. nesil avcı uçaklarının, Rus Uzay-Hava Kuvvetleri’nin Suriye’deki uçaklarını etkili şekilde takip edemediklerini itiraf etti.
Adının açıklanmaması kaydıyla Aviation Week dergisine konuşan ABD’li komutan, Suriye’de IŞİD’in etrafındaki ‘çember daraldıkça’ Rus uçaklarının ABD koalisyon güçlerinin yanında görüldüğü durumların sıklaştığını söyledi.
‘RUS UÇAKLARINI TANIYAMIYOR’
Bu tür durumlarda koalisyonun kendisine yaklaşan uçağı hızlı şekilde tanımlaması gerektiğini vurgulayan komutan, ancak F-35 ve F-15 uçaklarından farklı olarak, F-22’lerde gece vakti bunu yapacak aygıtların bulunmadığından yakındı.
ABD’li komutan, ayrıca F-22 uçaklarında, diğer Amerikan yapımı uçaklarda bulunan Link 16 taktik veri iletim sisteminin de bulunmadığını, bu nedenle F-22 pilotlarının ‘gördükleri şeyleri’ telsizden iletmek zorunda kaldıklarını anlattı.
Yarbay, kask gösterge sisteminin olmamasının da F-22’lerin bir eksiği olduğunu aktardı: “Yabancı uçağı etrafıma bakınıp aramak zorunda kalıyorum. Kaskıma bakarak uçağın bulunduğu yeri bildiren sembolleri görmek yerine, sıklıkla onu en son gördüğüm yere doğru bakıyorum.”
ABD’li komutan, Suriye’deki durumun, ABD Hava Kuvvetleri’nin tatbikat ve taktiklerine kıyasla çok daha hızlı karar verilmesini gerektirdiğini itiraf etti.
Rus uçaklarıyla yakınlaşma durumlarında ABD’li pilotların birkaç kez Rus meslektaşlarına özel haberleşme kanalı üzerinden çağrı yaptıklarını, fakat genelde karşı taraftan yanıt gelmediğini söyleyen komutan, “Rus pilotların bu frekansı takip edip etmediklerini, duyup da yanıt vermediklerini söyleyemem” diye ekledi.